Przyjmowanie kwasu foliowego przed ci\u0105\u017c\u0105 i w trakcie ci\u0105\u017cy, obni\u017ca ryzyko wyst\u0105pienia wad cewy nerwowej a\u017c o oko\u0142o 70%. Sprawia to, \u017ce kobiety ju\u017c w okresie planowania ci\u0105\u017cy, powinny suplementowa\u0107 doustne preparaty kwasu foliowego w ilo\u015bci 0,4 mg na dob\u0119<\/strong>. W I trymestrze zaleca si\u0119, aby dawka suplementu wynosi\u0142a 0,4-0,8 mg dziennie, a w kolejnych trymestrach 0,6-0,8 mg na dob\u0119. R\u00f3wnie istotne jak suplementacja jest zadbanie o diet\u0119 bogat\u0105 w foliany<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Warzywa (g\u0142\u00f3wnie ciemnozielone li\u015bciaste) i nasiona ro\u015blin str\u0105czkowych, to produkty, w kt\u00f3rych znajduje si\u0119 najwi\u0119cej folian\u00f3w. Ponadto wyst\u0119puj\u0105 one r\u00f3wnie\u017c w produktach pochodzenia zwierz\u0119cego, takich jak jaja czy sery.<\/p>\n\n\n\n Warto zaznaczy\u0107, \u017ce foliany s\u0105 bardzo wra\u017cliwe na dzia\u0142anie r\u00f3\u017cnych czynnik\u00f3w, w tym wysokiej temperatury. Dlatego te\u017c warzywa, kt\u00f3re nadaj\u0105 si\u0119 do zjedzenia na surowo, warto zje\u015b\u0107 w\u0142a\u015bnie w takiej formie.<\/p>\n\n\n\n W zwi\u0105zku z rozwijaj\u0105cym si\u0119 p\u0142odem, u ci\u0119\u017carnej wzrasta zapotrzebowanie na \u017celazo<\/strong>. Obserwuje si\u0119 to ju\u017c na pocz\u0105tku ci\u0105\u017cy. Jednak najwi\u0119ksze ilo\u015bci \u017celaza potrzebne s\u0105 w III trymestrze ci\u0105\u017cy, czyli w trymestrze, w kt\u00f3rym dochodzi do najintensywniejszego wzrostu p\u0142odu. W\u00f3wczas zapotrzebowanie na \u017celazo wynosi 27 mg dziennie<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Odpowiednie spo\u017cycie \u017celaza w ci\u0105\u017cy, jest bardzo istotne, dlatego \u017ce jego niedob\u00f3r jest g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 niedokrwisto\u015bci w ci\u0105\u017cy<\/strong>, kt\u00f3ra najcz\u0119\u015bciej objawia si\u0119 zm\u0119czeniem, trudno\u015bciami w koncentracji i og\u00f3lnym os\u0142abieniem.<\/p>\n\n\n\n Suplementacja \u017celaza jest konieczna tylko wtedy, kiedy stwierdzony jest jego niedob\u00f3r. Natomiast jego nieuzasadniona suplementacja i w konsekwencji nadmiar \u017celaza w organizmie, mo\u017ce zwi\u0119ksza\u0107 ryzyko wyst\u0105pienia u ci\u0119\u017carnej cukrzycy ci\u0105\u017cowej. Mo\u017ce by\u0107 te\u017c przyczyn\u0105 innych negatywnych konsekwencji dla zdrowia.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli poziom \u017celaza jest w normie, zaleca si\u0119, aby \u017celazo dostarcza\u0107 za pomoc\u0105 odpowiednio zbilansowanej diety<\/strong>. W zwi\u0105zku z tym, przysz\u0142e mamy powinny spo\u017cywa\u0107 produkty bogate w \u017celazo hemowe (znajduj\u0105ce si\u0119 w produktach odzwierz\u0119cych) oraz niehemowe (pochodz\u0105ce z produkt\u00f3w ro\u015blinnych). Najwy\u017csz\u0105 zawarto\u015bci\u0105 \u017celaza<\/strong> charakteryzuj\u0105 si\u0119 nasiona ro\u015blin str\u0105czkowych, mi\u0119so, jaja oraz pe\u0142noziarniste pieczywo. <\/p>\n\n\n\n Wa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c, aby do posi\u0142k\u00f3w zawieraj\u0105cych produkty bogate w \u017celazo, dodawa\u0107 produkty bogate w witamin\u0119 C<\/strong>, kt\u00f3ra zwi\u0119kszy przyswajalno\u015b\u0107 \u017celaza z diety. Produkty te to m.in. papryka czerwona, jarmu\u017c, brukselka i broku\u0142, a tak\u017ce owoce jagodowe i cytrusowe.<\/p>\n\n\n\n Witamina D mo\u017ce zmniejszy\u0107 ryzyko wyst\u0105pienia stanu przedrzucawkowego. Zapobiega tak\u017ce wyst\u0105pieniu niskiej masy urodzeniowej dziecka i cukrzycy ci\u0105\u017cowej. Dlatego niezwykle istotne jest zadbanie o jej odpowiednie st\u0119\u017cenie w organizmie.<\/p>\n\n\n\n G\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em witaminy D jest jej synteza sk\u00f3rna podczas ekspozycji na s\u0142o\u0144ce<\/strong>. Jednak w Polsce efektywna synteza mo\u017cliwa jest jedynie od marca do wrze\u015bnia. Ponadto w tych miesi\u0105cach spe\u0142nione musi zosta\u0107 kilka warunk\u00f3w. Ekspozycja na s\u0142o\u0144ce musi wynosi\u0107 minimum 30 minut. Nie mo\u017cna mie\u0107 na sobie krem\u00f3w z filtrami UV, a ods\u0142oni\u0119te musi by\u0107 minimum 18% powierzchni cia\u0142a, tj. twarz i przedramiona. <\/p>\n\n\n\n Je\u015bli warunki te nie mog\u0105 zosta\u0107 spe\u0142nione, ci\u0119\u017carne powinny suplementowa\u0107 witamin\u0119 D przez ca\u0142y rok, nie tylko w okresie jesienno-zimowym.<\/p>\n\n\n\n Najlepszym sposobem na ustalenie dawki suplementacyjnej jest wykonanie badania st\u0119\u017cenia witaminy D w surowicy krwi, kt\u00f3re pozwoli na dok\u0142adn\u0105 ocen\u0119 jej zapas\u00f3w w organizmie.<\/p>\n\n\n\n Jednak badanie to nie jest refundowane. Dlatego je\u015bli nie ma mo\u017cliwo\u015bci jego wykonania, a u ci\u0119\u017carnej nie obserwuje si\u0119 objaw\u00f3w niedoboru witaminy D i jej masa cia\u0142a jest w normie, zaleca si\u0119 suplementacj\u0119 1500-2000 j.m. witaminy D dziennie<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Witamina D znajduje si\u0119 w takich produktach jak ryby i jaja. Jednak jedynie 20% tej witaminy jest wch\u0142aniane z przewodu pokarmowego. Sprawia to, \u017ce nie jeste\u015bmy w stanie dostarczy\u0107 wystarczaj\u0105cych ilo\u015bci witaminy D z diet\u0105. Dlatego konieczna jest jej suplementacja i synteza sk\u00f3rna.<\/p>\n\n\n\n Spo\u015br\u00f3d kwas\u00f3w t\u0142uszczowych na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguj\u0105 wielonienasycone kwasy t\u0142uszczowe omega-3, a szczeg\u00f3lnie kwas dokozaheksaenowy (DHA).<\/p>\n\n\n\n Odpowiednia ilo\u015b\u0107 DHA w ci\u0105\u017cy jest niezb\u0119dna dla prawid\u0142owego rozwoju psychomotorycznego dziecka. Ponadto odpowiednie spo\u017cycie DHA zmniejsza ryzyko przedwczesnego porodu, a u matki wi\u0105\u017ce si\u0119 ze zmniejszonym ryzykiem rozwoju depresji poporodowej.<\/p>\n\n\n\n Tak jak w przypadku \u017celaza, zapotrzebowanie na DHA wzrasta szczeg\u00f3lnie w ostatnim trymestrze ci\u0105\u017cy, kiedy dochodzi do najintensywniejszego rozwoju o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego p\u0142odu. Jednak jego suplementacj\u0119 zaleca si\u0119 ju\u017c od samego pocz\u0105tku ci\u0105\u017cy.<\/p>\n\n\n\n W przypadku ma\u0142ej ilo\u015bci lub braku ryb w diecie, kt\u00f3re s\u0105 g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em DHA z po\u017cywienia, dawka ta powinna wynosi\u0107 500 mg na dzie\u0144<\/strong>. Natomiast je\u015bli w diecie ci\u0119\u017carnej pojawiaj\u0105 si\u0119 ryby (minimum 2 tygodniowo), dzienna dawka suplementacyjna powinna by\u0107 ni\u017csza i wynosi\u0107 200 mg DHA dziennie<\/strong>. Wok\u00f3\u0142 jedzenia ryb w ci\u0105\u017cy wci\u0105\u017c kr\u0105\u017cy jednak wiele kontrowersji.<\/p>\n\n\n\n Wszystko zale\u017cy od rodzaju ryb i owoc\u00f3w morza. Zalecane, dopuszczalne i niezalecane ryby i owoce morza w diecie ci\u0119\u017carnych znajduj\u0105 si\u0119 w tabeli poni\u017cej. <\/p>\n\n\n\n Warto zaznaczy\u0107, \u017ce kobiety w ci\u0105\u017cy powinny spo\u017cywa\u0107 tylko i wy\u0142\u0105cznie ryby i owoce morza poddane obr\u00f3bce termicznej.<\/p>\n\n\n\n W Polsce niedob\u00f3r jodu dotyka co najmniej 50% ci\u0119\u017carnych. Mo\u017ce to mie\u0107 wiele negatywnych konsekwencji zar\u00f3wno dla p\u0142odu, jak i przysz\u0142ej mamy. Du\u017cy niedob\u00f3r jodu mo\u017ce prowadzi\u0107 m.in. do upo\u015bledzenia umys\u0142owego, niedos\u0142uchu, czy nawet g\u0142uchoty noworodka. Ponadto zar\u00f3wno niedob\u00f3r, jak i nadmiar jodu, mog\u0105 prowadzi\u0107 do wyst\u0105pienia chor\u00f3b tarczycy zar\u00f3wno u p\u0142odu, jak i u ci\u0119\u017carnej.<\/p>\n\n\n\n Z uwagi na zwi\u0119kszanie si\u0119 potrzeb rosn\u0105cego p\u0142odu, zapotrzebowanie na jod w ci\u0105\u017cy jest 1,5 razy wi\u0119ksze<\/strong> w por\u00f3wnaniu do okresu przed ci\u0105\u017c\u0105 i wynosi 220 mcg.<\/p>\n\n\n\n W zwi\u0105zku z tym sugeruje si\u0119 suplementacj\u0119 jodu u wszystkich ci\u0119\u017carnych<\/strong>, u kt\u00f3rych nie zosta\u0142y stwierdzone choroby tarczycy. Zalecana ilo\u015b\u0107 to 150-200 mcg dziennie<\/strong>. Natomiast w przypadku chor\u00f3b tarczycy dawka ta powinna zosta\u0107 dobrana indywidualnie na podstawie bada\u0144.<\/p>\n\n\n\n Opr\u00f3cz suplement\u00f3w nale\u017cy zadba\u0107 o dostarczenie optymalnych ilo\u015bci jodu wraz z diet\u0105. Najlepszymi \u017ar\u00f3d\u0142ami tego sk\u0142adnika z po\u017cywienia <\/strong>s\u0105 ryby, jaja i produkty mleczne, a tak\u017ce s\u00f3l jodowana i woda mineralna. <\/p>\n\n\n\n W przypadku eliminacji tych produkt\u00f3w z diety z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w, zalecana jest konsultacja z dietetykiem<\/a> i przygotowanie indywidualnego planu \u017cywieniowego<\/a>, uwzgl\u0119dniaj\u0105cego wszystkie niezb\u0119dne sk\u0142adniki w diecie przysz\u0142ej mamy.<\/p>\n\n\n\nNajlepsze \u017ar\u00f3d\u0142a folian\u00f3w w diecie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\u017belazo<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/zelazo.png\")
<\/figure>\n\n\n\nCzy w zwi\u0105zku z tym ka\u017cda ci\u0119\u017carna powinna suplementowa\u0107 \u017celazo?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Witamina D<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Czy konieczne jest stosowanie suplement\u00f3w witaminy D?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/SUPERMAMA.LIFE-1400x933-5-1024x682-1.png\")
<\/figure>\n\n\n\nJakie dawki witaminy D suplementowa\u0107?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Co ze \u017ar\u00f3d\u0142ami witaminy D z po\u017cywienia?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Kwas DHA<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Czy zatem ci\u0119\u017carne mog\u0105 je\u015b\u0107 ryby i owoce morza bez obawiania si\u0119 pochodz\u0105cych z nich zanieczyszcze\u0144?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/jakie-ryby-mozna-jesc-bedac-w-ciazy.png\")
<\/figure>\n\n\n\nJod<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/konsultacje-dietetyczne-Studio-Dietetyki.png\")
<\/a>