{"id":9933,"date":"2023-12-19T14:26:09","date_gmt":"2023-12-19T13:26:09","guid":{"rendered":"https:\/\/superamam.cfolks.pl\/rozszerzanie-diety-niemowlaka-od-czego-zaczac\/"},"modified":"2024-08-29T13:08:19","modified_gmt":"2024-08-29T11:08:19","slug":"rozszerzanie-diety-niemowlaka-od-czego-zaczac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/supermama.edu.pl\/rozszerzanie-diety-niemowlaka-od-czego-zaczac\/","title":{"rendered":"Rozszerzanie diety niemowlaka &#8211; od czego zacz\u0105\u0107?"},"content":{"rendered":"<h3 class=\"wp-block-heading\" style=\"text-align: justify;\"><strong>Urozmaicona, zdrowa dieta we wczesnym okresie \u017cycia jest bardzo wa\u017cna dla prawid\u0142owego rozwoju psychicznego i fizycznego. W\u0142a\u015bciwy spos\u00f3b od\u017cywiania ma du\u017cy wp\u0142yw na zdrowie oraz poziom inteligencji dziecka.<\/strong><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\">Odpowiednie od\u017cywianie zmniejsza r\u00f3wnie\u017c ryzyko wyst\u0119powania oty\u0142o\u015bci, osteoporozy oraz cukrzycy typu 2 w doros\u0142ym \u017cyciu. Jak wi\u0119c rozszerzy\u0107 diet\u0119 swojemu dziecku, aby by\u0142o zdrowe i nie mia\u0142o niedobor\u00f3w? Ten temat cz\u0119sto jest przyczyn\u0105 stresu m\u0142odych rodzic\u00f3w, kt\u00f3rzy pr\u00f3buj\u0105 zorientowa\u0107 si\u0119 w g\u0105szczu zmieniaj\u0105cych si\u0119 zalece\u0144 i schemat\u00f3w dotycz\u0105cych \u017cywienia niemowl\u0105t. Jednak wa\u017cne jest to, aby s\u0142ucha\u0107 intuicji i pod\u0105\u017ca\u0107 za potrzebami swojego dziecka.<\/p>\n<h3 class=\"wp-block-heading\" style=\"text-align: justify;\">W\u0142a\u015bciwe podej\u015bcie rodzic\u00f3w<\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kluczowe w rozszerzaniu diety jest podej\u015bcie zwane Responsive feeding (wra\u017cliwe lub reaguj\u0105ce karmienie). Jest to najbardziej po\u017c\u0105dany styl karmienia, w kt\u00f3rym rodzic obserwuje swoje dziecko i pod\u0105\u017ca za jego indywidualnymi potrzebami \u017cywieniowymi, rozwojem oraz respektuje odmow\u0119.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Najwa\u017cniejsza zasada brzmi nast\u0119puj\u0105co:\u00a0<\/strong><\/p>\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><strong>Rodzic\/opiekun decyduje o tym co dziecko zje, kiedy oraz jak jedzenie b\u0119dzie podane. Dziecko natomiast decyduje czy posi\u0142ek zje oraz jak\u0105 ilo\u015b\u0107<\/strong>.<\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Grymaszenie, odpychanie \u0142y\u017ceczki, zaciskanie ust, zasypianie, zwolnienie t\u0119pa przyjmowania pokarmu s\u0105 sygna\u0142ami, kt\u00f3re \u015bwiadcz\u0105 o tym, \u017ce dziecko nie chce ju\u017c je\u015b\u0107. Aby kszta\u0142towa\u0107 prawid\u0142owe nawyki \u017cywieniowe w takiej sytuacji nale\u017cy zako\u0144czy\u0107 karmienie.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-4856 aligncenter\" src=\"https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/image-1.jpeg\" sizes=\"(max-width: 940px) 100vw, 940px\" srcset=\"https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/image-1.jpeg 940w, https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/image-1-300x251-1.jpeg 300w, https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/image-1-768x644-1.jpeg 768w\" alt=\"\" width=\"940\" height=\"788\" \/><\/figure>\n<h3 class=\"wp-block-heading\" style=\"text-align: justify;\"><strong>Kiedy zacz\u0105\u0107 rozszerzanie diety niemowlaka?<\/strong><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\">Przez pierwsze 6 miesi\u0119cy \u017cycia dziecka nale\u017cy d\u0105\u017cy\u0107 do wy\u0142\u0105cznego karmienia piersi\u0105. Nie powinno si\u0119 podawa\u0107 wody ani tym bardziej herbatek. Mleko matki dostarcza wystarczaj\u0105c\u0105 ilo\u015b\u0107 p\u0142yn\u00f3w. Je\u015bli kobieta nie chce lub nie mo\u017ce karmi\u0107 piersi\u0105, dziecko mo\u017ce otrzyma\u0107 mleko z banku mleka (dotyczy g\u0142\u00f3wnie wcze\u015bniak\u00f3w i dzieci ze wskazaniami do stosowania tego typu mleka). Je\u015bli jednak nie ma takiej mo\u017cliwo\u015bci to zachodzi konieczno\u015b\u0107 karmienia preparatami zast\u0119puj\u0105cymi mleko kobiece. Karmienie piersi\u0105 ma wiele zalet zdrowotnych zar\u00f3wno dla matki jak i dziecka. Sk\u0142ad mleka kobiecego zapewnia prawid\u0142owy rozw\u00f3j fizyczny i umys\u0142owy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Po co wi\u0119c rozszerza\u0107 diet\u0119 skoro mleko matki jest takie zdrowe?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Po 6. miesi\u0105cu \u017cycia zwi\u0119ksza si\u0119 dobowe zapotrzebowanie dziecka g\u0142ownie na energi\u0119 (6-12 m\u017c \u2013 700 kcal\/dob\u0119), bia\u0142ko (6-12 m\u017c \u2013 14g\/os\/dob\u0119) oraz \u017celazo (6-12 m\u017c \u2013 11 mg\/dob\u0119), kt\u00f3re jest bardzo wa\u017cnym sk\u0142adnikiem dla rozwoju dziecka.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Czy wi\u0119c nale\u017cy rozpocz\u0105\u0107 rozszerzanie diety tu\u017c po uko\u0144czeniu 6. miesi\u0105ca \u017cycia, tak jak zaleca WHO? Wed\u0142ug najnowszych standard\u00f3w ESPGHAN (Europejskie Towarzystwo Gastroenterologii, Hepatologii i \u017bywienia Dzieci), rozszerzanie diety nie mo\u017ce si\u0119 rozpocz\u0105\u0107 wcze\u015bniej ni\u017c w 17. tygodniu \u017cycia (pocz\u0105tek 5 miesi\u0105ca) i nie p\u00f3\u017aniej ni\u017c w 26. tygodniu \u017cycia (pocz\u0105tek 7 miesi\u0105ca).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ka\u017cde dziecko jest inne, dlatego nie ma jednego w\u0142a\u015bciwego wieku, w kt\u00f3rym nale\u017cy wprowadza\u0107 pokarmy uzupe\u0142niaj\u0105ce u wszystkich niemowl\u0105t. Zale\u017cy to od rozwoju i cech danego dziecka. Ka\u017cdy rodzic powinien wi\u0119c obserwowa\u0107 swoj\u0105 pociech\u0119 i rozszerza\u0107 diet\u0119 wtedy, kiedy b\u0119dzie gotowe. Pami\u0119taj\u0105c, \u017ce nie wcze\u015bniej jednak ni\u017c w 17. tygodniu i nie p\u00f3\u017aniej ni\u017c w 26. Je\u015bli opiekun nie jest pewien, czy dziecko jest ju\u017c gotowe na wprowadzenie produkt\u00f3w uzupe\u0142niaj\u0105cych, warto skonsultowa\u0107 to z lekarzem pediatr\u0105 lub z dietetykiem dzieci\u0119cym.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-full\" style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-4855 aligncenter\" src=\"https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/image.jpeg\" sizes=\"(max-width: 940px) 100vw, 940px\" srcset=\"https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/image.jpeg 940w, https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/image-300x251-1.jpeg 300w, https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/image-768x644-1.jpeg 768w\" alt=\"\" width=\"940\" height=\"788\" \/><\/figure>\n<h3 class=\"wp-block-heading\" style=\"text-align: justify;\"><strong>Jak rozszerza\u0107 diet\u0119?<\/strong><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wed\u0142ug najnowszych zalece\u0144 kolejno\u015b\u0107 podawania poszczeg\u00f3lnych produkt\u00f3w nie ma wi\u0119kszego znaczenia. Jednak eksperci polecaj\u0105 najpierw wprowadzi\u0107 warzywa, a p\u00f3\u017aniej owoce, gdy\u017c po posmakowaniu s\u0142odkich owoc\u00f3w dziecko nie b\u0119dzie chcia\u0142o je\u015b\u0107 warzyw.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ka\u017cde dziecko jest inne i nie zawsze musi tak by\u0107. M\u00f3j synek na przyk\u0142ad wola\u0142 je\u015b\u0107 bezmleczn\u0105, bezsmakow\u0105 kaszk\u0119 (kt\u00f3ra dla mnie by\u0142a okropna w smaku). Wola\u0142 te\u017c niekt\u00f3re warzywa ni\u017c s\u0142odkie owoce. Wa\u017cne jest to, aby dieta by\u0142a urozmaicona. Co par\u0119 dni (2-3), nale\u017cy podawa\u0107 dziecku nowy pokarm i obserwowa\u0107 jego reakcj\u0119.<\/p>\n<h3 class=\"wp-block-heading\" style=\"text-align: justify;\">Najwa\u017cniejsze zasady rozszerzania diety<\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Warzywa i owoce powinny stanowi\u0107 podstaw\u0119 \u017cywienia.\u00a0<\/strong>S\u0105 cennym \u017ar\u00f3d\u0142em witamin, b\u0142onnika pokarmowego, sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych oraz wielu substancji bioaktywnych.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-4862 aligncenter\" src=\"https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/blog-zdjecia-w-tekscie-poziome-49-1024x640-1.png\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" srcset=\"https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/blog-zdjecia-w-tekscie-poziome-49-1024x640-1.png 1024w, https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/blog-zdjecia-w-tekscie-poziome-49-300x188-1.png 300w, https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/blog-zdjecia-w-tekscie-poziome-49-768x480-1.png 768w, https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/blog-zdjecia-w-tekscie-poziome-49.png 1080w\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"640\" \/><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Produkty zbo\u017cowe powinny by\u0107 wprowadzone jako jedne z pierwszych<\/strong>. S\u0105 one wa\u017cnym \u017ar\u00f3d\u0142em energii w postaci w\u0119glowodan\u00f3w z\u0142o\u017conych. S\u0105 r\u00f3wnie\u017c bogate w\u00a0 bia\u0142ko, magnez, \u017celazo i fosfor. Najlepiej najpierw zacz\u0105\u0107 od kaszek bezglutenowych np. kukurydziana, jaglana. Natomiast gluten wprowadzi\u0107 nieco p\u00f3\u017aniej i pojedynczo oraz w ma\u0142ej ilo\u015bci, aby sprawdzi\u0107 jak organizm dziecka zareaguje. Zbo\u017ca, kt\u00f3re zawieraj\u0105 gluten to pszenica, \u017cyto, j\u0119czmie\u0144, owies, orkisz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Mi\u0119so jest \u017ar\u00f3d\u0142em pe\u0142nowarto\u015bciowego bia\u0142ka, \u017celaza, cynku, witaminy B12, kwasu arachidonowego.\u00a0<\/strong>Dlatego jest bardzo istotnym sk\u0142adnikiem w diecie niemowl\u0105t. Na pocz\u0105tku rozszerzania diety powinno si\u0119 podawa\u0107 10g gotowanego mi\u0119sa dziennie, a z czasem zwi\u0119kszy\u0107 do 20g. W diecie ma\u0142ych dzieci poleca si\u0119 dr\u00f3b, wo\u0142owin\u0119, jagni\u0119cin\u0119 i kr\u00f3lika.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Ryby tak\u017ce s\u0105 wa\u017cnym sk\u0142adnikiem pokarmowym.\u00a0<\/strong>Dostarczaj\u0105 bia\u0142ko, kwasy t\u0142uszczowe DHA (niezb\u0119dne do rozwoju m\u00f3zgu i uk\u0142adu nerwowego) oraz wa\u017cne minera\u0142y. Na pocz\u0105tku rozszerzania diety powinny by\u0107 podawane nie cz\u0119\u015bciej ni\u017c raz w tygodniu. Polecane s\u0105 t\u0142uste ryby morskie takie jak \u015bled\u017a, \u0142oso\u015b, szprot.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\" style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-4863 aligncenter\" src=\"https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/blog-zdjecia-w-tekscie-poziome-50-1024x640-1.png\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" srcset=\"https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/blog-zdjecia-w-tekscie-poziome-50-1024x640-1.png 1024w, https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/blog-zdjecia-w-tekscie-poziome-50-300x188-1.png 300w, https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/blog-zdjecia-w-tekscie-poziome-50-768x480-1.png 768w, https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/blog-zdjecia-w-tekscie-poziome-50.png 1080w\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"640\" \/><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Jajka s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em pe\u0142nowarto\u015bciowego, dobrze przyswajalnego bia\u0142ka, zawieraj\u0105cego wszystkie niezb\u0119dne aminokwasy egzogenne (takie, kt\u00f3rych organizm sam nie wytwarza).\u00a0<\/strong>Zawieraj\u0105 te\u017c NNKT (Niezb\u0119dne Nienasycone Kwasy T\u0142uszczowe) oraz sk\u0142adniki mineralne mi\u0119dzy innymi \u017celazo. \u017b\u00f3\u0142tko natomiast jest bogate w witaminy rozpuszczalne w t\u0142uszczach (A, D, E, K) oraz witaminy z grupy B. Do diety niemowlaka ca\u0142e jajka mog\u0105 by\u0107 wprowadzone po 6 miesi\u0105cu \u017cycia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>T\u0142uszcze powinny stanowi\u0107 obowi\u0105zkowy dodatek do przygotowywanych potraw.<\/strong>\u00a0Najcz\u0119\u015bciej dodaje si\u0119 do kaszek lub zupek \u0142y\u017ceczk\u0119 np. mas\u0142a, oliwy z oliwek lub oleju rzepakowego.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Ma\u0142e dzieci powinny przyzwyczaja\u0107 si\u0119<\/strong>\u00a0<strong>do picia wody<\/strong>. W pierwszym roku \u017cycia dzieciom nie powinno podawa\u0107 si\u0119 sok\u00f3w. Du\u017co korzystniej jest zje\u015b\u0107 owoce w ca\u0142o\u015bci.<\/p>\n<h3 class=\"wp-block-heading\" style=\"text-align: justify;\"><strong>Jak karmi\u0107 dziecko?<\/strong><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u0105 dwa sposoby podawania dziecku posi\u0142k\u00f3w.<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><strong>Metoda tradycyjna, czyli rozdrobnione jedzenie podawane \u0142y\u017ceczk\u0105.\u00a0<\/strong>Podczas stosowania metody tradycyjnej nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o wprowadzaniu r\u00f3\u017cnorodnej konsystencji. Nale\u017cy zacz\u0105\u0107 od g\u0142adko zblendowanych papek. Nast\u0119pnie w okolicach 7. miesi\u0105ca podawa\u0107 potrawy rozdrobnione np. za pomoc\u0105 widelca, aby by\u0142y w nich grudki. W kolejnych miesi\u0105cach nale\u017cy te\u017c podawa\u0107 dziecku pokarmy pokrojone w cz\u0105stki, aby dziecko uczy\u0142o si\u0119 formowania k\u0119s\u00f3w, gryzienia i po\u0142ykania.<\/li>\n<li><strong>Metoda BLW (Baby LED Weaning), kt\u00f3ra w Polsce nosi nazw\u0119 Bobas Lubi Wyb\u00f3r.<\/strong>\u00a0BLW natomiast polega na podawaniu dziecku kilku pokarm\u00f3w w ca\u0142o\u015bci do wyboru np. ugotowane na mi\u0119kko warzywa, mi\u0119so lub mi\u0119kkie owoce. Dziecko natomiast musi samodzielnie podnie\u015b\u0107 wybrany produkt i rozgnie\u015b\u0107 dzi\u0105s\u0142ami lub z\u0119bami. Powsta\u0142a r\u00f3wnie\u017c zmodyfikowana wersja BLW o nazwie BLISS (Baby-Led Introduction SolidS), kt\u00f3ra kieruje si\u0119 takimi samymi zasadami jak BLW, ale dodatkowo dziecko dostaje przynajmniej jeden produkt bogaty w \u017celazo i jeden o wysokiej warto\u015bci energetycznej, aby unikn\u0105\u0107 ewentualnych niedobor\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kt\u00f3ra metoda jest lepsza? Ka\u017cde dziecko jest inne, dlatego rodzic musi sam sprawdzi\u0107 co b\u0119dzie si\u0119 sprawdza\u0142o. Ja stosuj\u0119 obie metody jednocze\u015bnie. Czasem podaj\u0119 obiadek w formie rozdrobnionej, a czasem ugotowane na parze warzywa i mi\u0119so w kawa\u0142kach.<\/p>\n<h3 class=\"wp-block-heading\" style=\"text-align: justify;\"><strong>Czego nie podawa\u0107 dziecku?<\/strong><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Do produkt\u00f3w niewskazanych w diecie w pierwszym roku \u017cycia dziecka zalicza si\u0119 surowe mi\u0119so, ryby oraz niepasteryzowane mleko i jego przetwory np. oscypki z powodu ryzyka zaka\u017cenia chorobotw\u00f3rczymi bakteriami.<\/strong>\u00a0Mi\u0119so i ryby nale\u017cy poddawa\u0107 odpowiedniej obr\u00f3bce termicznej (gotowanie, gotowanie na parze, pieczenie). Surowe b\u0105d\u017a niedogotowane mi\u0119so mo\u017ce skutkowa\u0107 powa\u017cnym zatruciem pokarmowym u dziecka.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">R\u00f3wnie\u017c nie zaleca si\u0119 podawania\u00a0<strong>surowych jaj<\/strong>\u00a0z powodu ryzyka zaka\u017cenia salmonell\u0105. Aby wyeliminowa\u0107 to ryzyko najlepiej podawa\u0107 dziecku jajka gotowane na twardo. Bakterie Salmonelli gin\u0105 w temperaturze 100 \u00b0C lub w 70\u00b0C po 4 minutach, wi\u0119c gotowanie jajek na twardo ca\u0142kowicie niszczy t\u0119 bakteri\u0119, natomiast gotowanie na mi\u0119kko mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 niewystarczaj\u0105ce, poniewa\u017c obr\u00f3bka termiczna jest za kr\u00f3tka i temperatura w \u017c\u00f3\u0142tku nie osi\u0105ga 70\u00b0C.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-4864 aligncenter\" src=\"https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/blog-zdjecia-w-tekscie-poziome-47-1024x640-2.png\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" srcset=\"https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/blog-zdjecia-w-tekscie-poziome-47-1024x640-2.png 1024w, https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/blog-zdjecia-w-tekscie-poziome-47-300x188-2.png 300w, https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/blog-zdjecia-w-tekscie-poziome-47-768x480-2.png 768w, https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/blog-zdjecia-w-tekscie-poziome-47-1.png 1080w\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"640\" \/><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Podroby\u00a0<\/strong>to nie jest dobra opcja dla dzieci<strong>\u00a0do 3. roku \u017cycia.<\/strong>\u00a0Niemowlaki nie powinny otrzymywa\u0107 mi\u0119sa ryb drapie\u017cnych (rekin, miecznik, makrela kr\u00f3lewska) ze wzgl\u0119du na obecno\u015b\u0107 rt\u0119ci i dioksyn. Dzieciom poni\u017cej pierwszego roku \u017cycia\u00a0<strong>nie powinno si\u0119 podawa\u0107<\/strong>\u00a0<strong>miodu\u00a0<\/strong>z powodu ryzyka obecno\u015bci bakterii i przetrwalnik\u00f3w bakterii Clostridium botulinum, kt\u00f3re powoduj\u0105 botulizm, czyli zatrucie jadem kie\u0142basianym. Jest to szczeg\u00f3lnie niebezpieczne dla niemowl\u0105t.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ma\u0142ym dzieciom r\u00f3wnie\u017c\u00a0<strong>nie powinno podawa\u0107 si\u0119 grzyb\u00f3w le\u015bnych<\/strong>\u00a0z powodu ryzyka zatrucia pokarmowego. Mo\u017cna natomiast podawa\u0107 dzieciom pieczarki oraz inne grzyby hodowlane. Dzieci do pierwszego roku \u017cycia nie powinny otrzymywa\u0107 w diecie cukru oraz soli (nie dodawa\u0107 do potraw, przyprawia\u0107 zio\u0142ami np. bazyli\u0105).<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-4865 aligncenter\" src=\"https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/blog-zdjecia-w-tekscie-poziome-48-1024x640-1.png\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" srcset=\"https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/blog-zdjecia-w-tekscie-poziome-48-1024x640-1.png 1024w, https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/blog-zdjecia-w-tekscie-poziome-48-300x188-1.png 300w, https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/blog-zdjecia-w-tekscie-poziome-48-768x480-1.png 768w, https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/blog-zdjecia-w-tekscie-poziome-48.png 1080w\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"640\" \/><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Mleko krowie, owcze lub ro\u015blinne mo\u017cna podawa\u0107 dziecku jedynie jako dodatek do diety<\/strong>\u00a0np. do omlet\u00f3w, a nie w zamian za mleko z piersi lub modyfikowane. Ma\u0142ym dzieciom nie zaleca si\u0119 r\u00f3wnie\u017c podawania\u00a0<strong>herbaty z kopru w\u0142oskiego<\/strong>, poniewa\u017c udowodniono jego kancerogenne dzia\u0142anie. Napoje ry\u017cowe (mleko) r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce by\u0107 niebezpieczne dla malutkich dzieci z powodu ryzyka obecno\u015bci arsenu. U dzieci poni\u017cej pierwszego roku \u017cycia trzeba uwa\u017ca\u0107 na produkty wysokiego ryzyka zad\u0142awienia np.\u00a0<strong>orzechy, nasiona i pestki w ca\u0142o\u015bci.<\/strong><\/p>\n<h3 class=\"wp-block-heading\" style=\"text-align: justify;\">Rozszerzanie diety przyjemno\u015bci\u0105 dla malucha<\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\">Podstaw\u0105 diety niemowlaka mimo rozszerzania diety jest mleko matki b\u0105d\u017a mleko modyfikowane. Je\u015bli dziecko dostaje pier\u015b, to karmienie powinno odbywa\u0107 si\u0119 na \u017c\u0105danie. Rozszerzanie diety pocz\u0105tkowo mo\u017ce by\u0107 trudne, poniewa\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 jedzenia b\u0119dzie l\u0105dowa\u0107 na pod\u0142odze i ubranku zamiast w brzuszku. Jednak rozszerzanie diety to przede wszystkim nauka jedzenia. Ma by\u0107 zabaw\u0105, a nie tortur\u0105 dla malucha. Dlatego nie wolno absolutnie zmusza\u0107 dzieci do spo\u017cywania posi\u0142k\u00f3w, a jedynie konsekwentnie je proponowa\u0107.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\" style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-4866 aligncenter\" src=\"https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/blog-zdjecia-w-tekscie-poziome-51-1024x640-1.png\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" srcset=\"https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/blog-zdjecia-w-tekscie-poziome-51-1024x640-1.png 1024w, https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/blog-zdjecia-w-tekscie-poziome-51-300x188-1.png 300w, https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/blog-zdjecia-w-tekscie-poziome-51-768x480-1.png 768w, https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/blog-zdjecia-w-tekscie-poziome-51.png 1080w\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"640\" \/><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Spo\u017cywanie posi\u0142k\u00f3w to ogromna dawka stymulacji sensorycznej, dzi\u0119ki kt\u00f3rej dziecko uczy si\u0119 o otaczaj\u0105cym go \u015bwiecie, poprzez do\u015bwiadczenia zmys\u0142owe. Wa\u017cne jest to, aby nie rozprasza\u0107 dziecka podczas posi\u0142k\u00f3w np. przez w\u0142\u0105czony telewizor, zabawki itp. Warto r\u00f3wnie\u017c je\u015b\u0107 razem z dzieckiem. Niemowlaki bardzo szybko ucz\u0105 si\u0119 poprzez obserwacj\u0119. Rozszerzanie diety wymaga czasu i cierpliwo\u015bci. Nale\u017cy zaufa\u0107 dziecku i pozwoli\u0107 mu samodzielnie regulowa\u0107 sw\u00f3j apetyt.<\/p>\n<p><em>Autor:\u00a0<a href=\"https:\/\/planner.supermama.life\/brand\/lekarze-i-specjalisci-55\/mama-dietetyczka-1013.html\">Mama Dietetyczka<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":"Urozmaicona, zdrowa dieta we wczesnym okresie \u017cycia jest bardzo wa\u017cna dla prawid\u0142owego rozwoju psychicznego i fizycznego. W\u0142a\u015bciwy spos\u00f3b od\u017cywiania ma [&hellip;]","author":70,"featured_media":9980,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"editor_plus_copied_stylings":"{}","footnotes":""},"categories":[154],"tags":[1956,1397,1954,1955],"class_list":["post-9933","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zywienie-dzieci","tag-rozszerzanie-diety-niemowlat","tag-rozszerzanie-diety-niemowlaka","tag-kiedy-zaczac-rozszerzanie-diety-niemowlaka","tag-od-czego-zaczac-rozszerzanie-diety-niemowlaka"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v25.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Rozszerzanie diety niemowlaka - od czego zacz\u0105\u0107? - Supermama<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Rozszerzanie diety niemowlaka to temat wa\u017cny dla ka\u017cdej mamy. Dietetyk radzi kiedy i od czego rozpocz\u0105\u0107 proces.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/supermama.edu.pl\/rozszerzanie-diety-niemowlaka-od-czego-zaczac\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Rozszerzanie diety niemowlaka - od czego zacz\u0105\u0107? - Supermama\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Rozszerzanie diety niemowlaka to temat wa\u017cny dla ka\u017cdej mamy. Dietetyk radzi kiedy i od czego rozpocz\u0105\u0107 proces.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/supermama.edu.pl\/rozszerzanie-diety-niemowlaka-od-czego-zaczac\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Supermama\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-12-19T13:26:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-08-29T11:08:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/rozszerzanie-diety-niemowlaka-1024x390.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"390\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Anna Bartkowska\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Anna Bartkowska\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/supermama.edu.pl\/rozszerzanie-diety-niemowlaka-od-czego-zaczac\/\",\"url\":\"https:\/\/supermama.edu.pl\/rozszerzanie-diety-niemowlaka-od-czego-zaczac\/\",\"name\":\"Rozszerzanie diety niemowlaka - od czego zacz\u0105\u0107? - Supermama\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/supermama.edu.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/supermama.edu.pl\/rozszerzanie-diety-niemowlaka-od-czego-zaczac\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/supermama.edu.pl\/rozszerzanie-diety-niemowlaka-od-czego-zaczac\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/rozszerzanie-diety-niemowlaka.png\",\"datePublished\":\"2023-12-19T13:26:09+00:00\",\"dateModified\":\"2024-08-29T11:08:19+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/supermama.edu.pl\/#\/schema\/person\/14f44ca91846d6d78655561afd2a3ede\"},\"description\":\"Rozszerzanie diety niemowlaka to temat wa\u017cny dla ka\u017cdej mamy. Dietetyk radzi kiedy i od czego rozpocz\u0105\u0107 proces.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/supermama.edu.pl\/rozszerzanie-diety-niemowlaka-od-czego-zaczac\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/supermama.edu.pl\/rozszerzanie-diety-niemowlaka-od-czego-zaczac\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/supermama.edu.pl\/rozszerzanie-diety-niemowlaka-od-czego-zaczac\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/rozszerzanie-diety-niemowlaka.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/rozszerzanie-diety-niemowlaka.png\",\"width\":2050,\"height\":780},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/supermama.edu.pl\/rozszerzanie-diety-niemowlaka-od-czego-zaczac\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/supermama.edu.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u017bywienie dzieci\",\"item\":\"https:\/\/supermama.edu.pl\/blog\/zywienie-dzieci\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Rozszerzanie diety niemowlaka &#8211; od&nbsp;czego zacz\u0105\u0107?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/supermama.edu.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/supermama.edu.pl\/\",\"name\":\"Supermama\",\"description\":\"Ma\u0142a wielka edukacja\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/supermama.edu.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/supermama.edu.pl\/#\/schema\/person\/14f44ca91846d6d78655561afd2a3ede\",\"name\":\"Anna Bartkowska\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/supermama.edu.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2a0330dbebe0745b77bc8de150190157c2716b826a8fc2262d0b0e71b4ca4a50?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2a0330dbebe0745b77bc8de150190157c2716b826a8fc2262d0b0e71b4ca4a50?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Anna Bartkowska\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Rozszerzanie diety niemowlaka - od czego zacz\u0105\u0107? - Supermama","description":"Rozszerzanie diety niemowlaka to temat wa\u017cny dla ka\u017cdej mamy. Dietetyk radzi kiedy i od czego rozpocz\u0105\u0107 proces.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/supermama.edu.pl\/rozszerzanie-diety-niemowlaka-od-czego-zaczac\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Rozszerzanie diety niemowlaka - od czego zacz\u0105\u0107? - Supermama","og_description":"Rozszerzanie diety niemowlaka to temat wa\u017cny dla ka\u017cdej mamy. Dietetyk radzi kiedy i od czego rozpocz\u0105\u0107 proces.","og_url":"https:\/\/supermama.edu.pl\/rozszerzanie-diety-niemowlaka-od-czego-zaczac\/","og_site_name":"Supermama","article_published_time":"2023-12-19T13:26:09+00:00","article_modified_time":"2024-08-29T11:08:19+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":390,"url":"https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/rozszerzanie-diety-niemowlaka-1024x390.png","type":"image\/png"}],"author":"Anna Bartkowska","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Anna Bartkowska","Szacowany czas czytania":"9 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/supermama.edu.pl\/rozszerzanie-diety-niemowlaka-od-czego-zaczac\/","url":"https:\/\/supermama.edu.pl\/rozszerzanie-diety-niemowlaka-od-czego-zaczac\/","name":"Rozszerzanie diety niemowlaka - od czego zacz\u0105\u0107? - Supermama","isPartOf":{"@id":"https:\/\/supermama.edu.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/supermama.edu.pl\/rozszerzanie-diety-niemowlaka-od-czego-zaczac\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/supermama.edu.pl\/rozszerzanie-diety-niemowlaka-od-czego-zaczac\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/rozszerzanie-diety-niemowlaka.png","datePublished":"2023-12-19T13:26:09+00:00","dateModified":"2024-08-29T11:08:19+00:00","author":{"@id":"https:\/\/supermama.edu.pl\/#\/schema\/person\/14f44ca91846d6d78655561afd2a3ede"},"description":"Rozszerzanie diety niemowlaka to temat wa\u017cny dla ka\u017cdej mamy. Dietetyk radzi kiedy i od czego rozpocz\u0105\u0107 proces.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/supermama.edu.pl\/rozszerzanie-diety-niemowlaka-od-czego-zaczac\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/supermama.edu.pl\/rozszerzanie-diety-niemowlaka-od-czego-zaczac\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/supermama.edu.pl\/rozszerzanie-diety-niemowlaka-od-czego-zaczac\/#primaryimage","url":"https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/rozszerzanie-diety-niemowlaka.png","contentUrl":"https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/rozszerzanie-diety-niemowlaka.png","width":2050,"height":780},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/supermama.edu.pl\/rozszerzanie-diety-niemowlaka-od-czego-zaczac\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/supermama.edu.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u017bywienie dzieci","item":"https:\/\/supermama.edu.pl\/blog\/zywienie-dzieci\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Rozszerzanie diety niemowlaka &#8211; od&nbsp;czego zacz\u0105\u0107?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/supermama.edu.pl\/#website","url":"https:\/\/supermama.edu.pl\/","name":"Supermama","description":"Ma\u0142a wielka edukacja","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/supermama.edu.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/supermama.edu.pl\/#\/schema\/person\/14f44ca91846d6d78655561afd2a3ede","name":"Anna Bartkowska","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/supermama.edu.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2a0330dbebe0745b77bc8de150190157c2716b826a8fc2262d0b0e71b4ca4a50?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2a0330dbebe0745b77bc8de150190157c2716b826a8fc2262d0b0e71b4ca4a50?s=96&d=mm&r=g","caption":"Anna Bartkowska"}}]}},"gutenberg_blocks":[{"blockName":"custom-styles","attrs":{"styles":""}}],"meta_data":false,"featured_image":{"url":"https:\/\/supermama.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/rozszerzanie-diety-niemowlaka-1024x390.png"},"main_category":{"name":"\u017bywienie dzieci"},"prev_page":{"slug":"jak-wykonywac-masaz-krocza-w-ciazy"},"next_page":{"slug":"mother-shower-nowy-trend-dla-przyszlych-mam"},"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/supermama.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9933","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/supermama.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/supermama.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/supermama.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/70"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/supermama.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9933"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/supermama.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9933\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9979,"href":"https:\/\/supermama.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9933\/revisions\/9979"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/supermama.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9980"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/supermama.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9933"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/supermama.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9933"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/supermama.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9933"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}