Cesarskie cięcie, czyli C-section, to sposób zakończenia ciąży, który bywa planowany z wyprzedzeniem lub wykonywany nagle, kiedy sytuacja medyczna tego wymaga. Choć bywa kojarzone z większą interwencją medyczną, wiele kobiet czuje się przy nim bezpieczniej, a cała procedura jest rutynowo wykonywana na całym świecie.

W tym przewodniku wyjaśniamy:

  • dlaczego wykonuje się cesarskie cięcia,
  • czym różni się cięcie planowe od nagłego,
  • jak wygląda sam zabieg krok po kroku,
  • jak dbać o siebie po operacji,
  • jakie są potencjalne ryzyka,
  • czym jest VBAC,
  • oraz jak zmniejszyć ryzyko nagłego cięcia.

Dlaczego wykonuje się cesarskie cięcia?

C-section wykonuje się z wielu powodów, które można podzielić na trzy grupy:

    • Względy medyczne
      • To najczęstsza przyczyna. Lekarz lub położna może rekomendować cesarskie cięcie, gdy poród drogami natury niesie zbyt duże ryzyko dla mamy lub dziecka.
    • Preferencje osobiste
      • Niektóre kobiety świadomie wybierają planowe cięcie. Czasem wynika to z wcześniejszych doświadczeń, lęków lub poczucia bezpieczeństwa.
    • Czynniki psychologiczne
      • Trauma po poprzednim porodzie, tokofobia, czy trudne doświadczenia życiowe – to również uzasadnione powody, by rozważyć planowe cesarskie cięcie.

    Planowe cesarskie cięcie (elektywne)

    Planowe C-section wykonuje się zwykle około 39. tygodnia ciąży. Jest poprzedzone rozmową, świadomą zgodą oraz dokładnym ustaleniem daty. Może być zasugerowane z powodu:

    • ciąży bliźniaczej lub mnogiej,
    • łożyska przodującego (placenta praevia),
    • wcześniejszych cesarskich cięć,
    • traumatycznego porodu w przeszłości,
    • stanu zdrowia mamy (np. nadciśnienie),
    • chorób lub nieprawidłowości u dziecka,
    • trudnych doświadczeń psychicznych związanych z porodem.

    Nagłe cesarskie cięcie

    Nagłe cesarskie cięcie nie jest planowane wcześniej. Decyzję podejmuje się, gdy poród naturalny może być niebezpieczny.
    Może do niego dojść, gdy:

    • odejdą wody lub zacznie się poród przed terminem planowanego zabiegu,
    • pojawią się oznaki zagrożenia zdrowia mamy (np. ciężki stan przedrzucawkowy),
    • dziecko wykazuje objawy stresu (np. nieprawidłowe KTG),
    • wystąpi silne krwawienie,
    • dojdzie do wypadnięcia pępowiny,
    • indukcja porodu nie zadziała,
    • poród nie postępuje,
    • dziecko jest w nieprawidłowym położeniu,
    • instrumenty (np. próba użycia próżniociągu) nie zadziałają.

    Jak wygląda cesarskie cięcie? – krok po kroku

    Cesarskie cięcie to operacja, która składa się z kilku etapów:

    • Rozmowa i zgoda
      • Położna lub lekarz wyjaśnia plan i odpowiada na pytania. Przy planowym C-section podpisujesz dokumenty wcześniej; w nagłym – czasem wystarcza zgoda ustna.
    • Przygotowanie
      • Obejmuje badania krwi, ocenę parametrów, założenie wkłucia i przygotowanie pola operacyjnego.
    • Znieczulenie
      • Najczęściej stosuje się znieczulenie podpajęczynówkowe, które działa szybko i pozwala Ci być przytomną w trakcie porodu.
    • Operacja
      • cięcie na linii bikini,
      • odsunięcie mięśni brzucha,
      • delikatne otwarcie macicy,
      • urodzenie dziecka,
      • urodzenie łożyska,
      • zszywanie kilku warstw tkanek.
      • Zwykle trwa około 45–60 minut.
    • Sala pozabiegowa
      • Po zabiegu pozostajesz pod obserwacją przez 1–2 godziny, zanim trafisz na oddział poporodowy.

    Jak wygląda regeneracja po cesarskim cięciu?

    C-section to poważna operacja brzuszna. Nic dziwnego, że rekonwalescencja może trwać dłużej niż po porodzie naturalnym.
    Aby wspierać gojenie:

    • ruszaj się powoli, ale regularnie,
    • dbaj o odciążenie brzucha przy wstawaniu,
    • jedz odżywczo i pij dużo wody,
    • unikaj dźwigania,
    • przyjmuj zalecone leki przeciwbólowe,
    • proś o pomoc bliskich — to nie czas na bohaterstwo,
    • dbaj o ranę, obserwując jej wygląd i utrzymując higienę.

    Tropokolagen – wsparcie gojenia po cesarskim cięciu

    Jeśli chcesz dodatkowo wspierać regenerację tkanek po operacji, możesz skorzystać z zabiegów opartych na tropokolagenie. To nowoczesna metoda, która pomaga poprawić elastyczność skóry, przyspieszyć gojenie oraz zmniejszyć dyskomfort w okolicy rany pooperacyjnej. Zabiegi z tropokolagenem dostępne są u naszych położnych Supermamy.

      Możliwe ryzyka związane z cesarskim cięciem

      Cesarskie cięcie niesie większe ryzyko niż poród naturalny, ponieważ jest operacją. Może wiązać się z:

      • zakażeniem rany,
      • większą utratą krwi,
      • zakrzepami (DVT),
      • uszkodzeniem narządów (rzadko),
      • komplikacjami w kolejnych ciążach (placenta accreta, placenta previa),
      • problemami oddechowymi u dziecka.

      To jednak komplikacje rzadsze, a większości można zapobiegać obserwacją i opieką położnej.

      VBAC — poród naturalny po cesarskim cięciu

      VBAC to poród drogami natury po wcześniejszym C-section.
      W wielu przypadkach jest bezpieczny, jeśli nie ma innych przeciwwskazań. Często kobiety wybierają go, ponieważ pragną przeżyć poród w sposób bardziej aktywny i świadomy.
      VBAC:

      • zmniejsza szansę kolejnych operacji,
      • wiąże się z mniejszym krwawieniem,
      • pozwala szybciej wrócić do formy.

      Jak zmniejszyć ryzyko nagłego cesarskiego cięcia?

      • Unikaj wywoływania porodu, jeśli nie ma wskazań medycznych.
      • Przygotuj plan porodu i omów go z partnerem.
      • Rozważ kurs hipnoporodu lub szkołę rodzenia.
      • Pozostań aktywna w porodzie.
      • Wybierz miejsce porodu, w którym czujesz się najbezpieczniej.
      • Przedyskutuj metody monitorowania KTG z położną.
      • Stosuj naturalne techniki łagodzenia bólu, zanim sięgniesz po epidural.

      Najczęściej zadawane pytania

      Czy cesarskie cięcie boli?

      Zabieg jest wykonywany w znieczuleniu, więc ból pojawia się dopiero po operacji. Leki przeciwbólowe znacznie go łagodzą.

      Ile cesarek można mieć?

      Teoretycznie dowolną liczbę, ale każda kolejna zwiększa ryzyko zrostów i komplikacji.

      Wiedza i doświadczenie zawodowe położnych ze Szkoły Rodzenia Supermama, konsultacja merytoryczna artykułu.