Ciemiączko to miękkie miejsce na głowie noworodka i niemowlęcia, gdzie kości czaszki nie są jeszcze całkowicie zrośnięte. Jest naturalnym elementem rozwoju dziecka i pełni ważną funkcję w pierwszych miesiącach życia, gdyż dzięki niemu dziecko może przejść główką przez kanał rodny mamy.

Co to jest ciemiączko?

Ciemiączko to przestrzeń pomiędzy kośćmi czaszki pokryta błoniastą tkanką. U noworodka można wyróżnić dwa główne ciemiączka:

  • ciemiączko przednie – większe, w kształcie rombu, znajduje się na czubku głowy,
  • ciemiączko tylne – mniejsze, w kształcie trójkąta, z tyłu głowy.

Jak wygląda ciemiączko?

  • Jest lekko zapadnięte lub równe z powierzchnią czaszki.
  • U niektórych dzieci może delikatnie pulsować – jest to efekt pracy serca i przepływu krwi.
  • Powinno być miękkie w dotyku, ale nie nadmiernie wklęsłe ani wypukłe.

Kiedy zarasta ciemiączko?

  • Ciemiączko tylne – zwykle zarasta do 6–8. tygodnia życia.
  • Ciemiączko przednie – zazwyczaj zarasta między 12. a 18. miesiącem życia.

U niektórych dzieci proces ten może trwać do 24. miesiąca.

Kiedy zarasta ciemiączko przednie?

Najczęściej między 12. a 18. miesiącem. Do kiedy zrasta się ciemiączko przednie? Najpóźniej około 2. roku życia.

Szybko zarastające ciemiączko – skutki

Jeśli ciemiączko zamknie się zbyt wcześnie (przed 6. miesiącem), może to utrudnić prawidłowy rozwój mózgu. Może być objawem tzw. kraniosynostozy – przedwczesnego zarośnięcia szwów czaszkowych. Wymaga to konsultacji z pediatrą i neurologiem.

Opóźnione zarastanie ciemiączka

Jeżeli ciemiączko przednie pozostaje otwarte po 24. miesiącu życia, może to wskazywać na niedobory witaminy D, problemy metaboliczne lub inne schorzenia. Warto wtedy wykonać badania kontrolne.

Ciemiączko u noworodka i dziecka – jak dbać?

  • Delikatnie myj główkę – dotyk w okolicy ciemiączka jest bezpieczny, jeśli robisz to ostrożnie.
  • Unikaj ucisku i urazów w tym miejscu.
  • Obserwuj wygląd ciemiączka – znaczne zapadnięcie może świadczyć o odwodnieniu, a wybrzuszenie o zwiększonym ciśnieniu śródczaszkowym.

Podsumowanie

Ciemiączko u dziecka to naturalny element rozwoju, który umożliwia bezpieczny poród i prawidłowy wzrost mózgu w pierwszych latach życia. Znajomość odpowiedzi na pytanie „kiedy zarasta ciemiączko?” pomaga rodzicom ocenić, czy rozwój malucha przebiega prawidłowo i kiedy warto skonsultować się z lekarzem.

Wiedza i doświadczenie zawodowe położnej Adrianny Adamczak, konsultacja merytoryczna artykułu.