Skoki rozwojowe to intensywne okresy zmian w rozwoju niemowlęcia i małego dziecka. W tym czasie maluch nabywa nowe umiejętności – zarówno fizyczne, jak i poznawcze. Rodzice często zauważają wtedy zmianę zachowania dziecka: może być ono bardziej marudne, częściej domagać się bliskości i mieć trudności ze snem.
W artykule wyjaśniamy, czym jest skok rozwojowy, kiedy najczęściej występuje i jak wspierać dziecko w tym szczególnym okresie.
Czym jest skok rozwojowy?
Skok rozwojowy to moment, w którym mózg dziecka przechodzi gwałtowne zmiany, pozwalające mu opanować nowe umiejętności. Może to być np. uchwycenie przedmiotu, odwracanie się na brzuch, gaworzenie czy rozumienie prostych poleceń.
Skoki rozwojowe – kiedy?
Choć każde dziecko rozwija się indywidualnie, w pierwszym roku życia można wyróżnić kilka typowych momentów, w których zachodzą skoki rozwojowe niemowlaka.
Skoki rozwojowe w 1. roku życia – tabela orientacyjna
| Wiek dziecka | Co się dzieje | Nowe umiejętności |
| Około 5. tygodnia | Pierwszy skok rozwojowy noworodka | Śledzenie wzrokiem, reagowanie na głos |
| Około 8. tygodnia | Drugi skok | Uśmiech społeczny, dłuższy kontakt wzrokowy |
| Około 12. tygodnia | Trzeci skok | Kontrola głowy, próby chwytania |
| Około 19. tygodnia | Czwarty skok | Obracanie się, większa koordynacja ruchowa |
| Około 26. tygodnia | Piąty skok | Rozpoznawanie bliskich, reagowanie na imię |
| Około 37. tygodnia | Szósty skok | Pełzanie, większa ciekawość otoczenia |
| Około 46. tygodnia | Siódmy skok | Stawanie przy meblach, rozumienie prostych słów |
| Około 55. tygodnia | Ósmy skok | Pierwsze kroki, pierwsze proste zdania |
Objawy skoku rozwojowego u dziecka
- Większa potrzeba noszenia i przytulania.
- Krótszy i mniej spokojny sen.
- Częstsze karmienia.
- Większa drażliwość, płaczliwość.
- Nagłe pojawienie się nowych umiejętności.
Skoki rozwojowe dziecka po pierwszym roku życia
Choć najintensywniejsze zmiany zachodzą w pierwszym roku, skoki rozwojowe u dzieci występują także później – np. około 18. miesiąca, 2. roku czy w wieku przedszkolnym. Wtedy mogą dotyczyć mowy, samodzielności czy rozwoju emocjonalnego.
Jak wspierać dziecko w trakcie skoku rozwojowego?
- Zapewnij bliskość – noszenie w chuście, przytulanie, kontakt skóra do skóry.
- Bądź cierpliwy – dziecko może być marudne i potrzebować więcej uwagi.
- Dostosuj plan dnia – czasem warto odpuścić stały rytm, jeśli maluch jest niespokojny.
- Obserwuj postępy – po zakończeniu skoku często pojawiają się nowe, zaskakujące umiejętności.
Podsumowanie
Skoki rozwojowe u niemowlaka to naturalny element dojrzewania jego układu nerwowego. Wiedza o tym, kiedy występują i jakie mają objawy, pozwala rodzicom lepiej zrozumieć potrzeby dziecka i wspierać je w kluczowych momentach rozwoju. Każdy maluch przechodzi te etapy we własnym tempie – warto więc traktować je jako orientacyjne punkty, a nie sztywny harmonogram.
Wiedza i doświadczenie zawodowe położnej Doroty Kwiatkowskiej, konsultacja merytoryczna artykułu.
